HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ XÃ Ô LÂM TỔ CHỨC GÓI BÁNH KA TUM TÊT QUÂN DÂN

Trong không khí rộn ràng, ấm áp của các hoạt động Tết Quân – Dân năm 2026, mừng tết cổ truyền chol Chnăm Thmây của đồng bào Khmer, ngày 27/3/2026 Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ô Lâm kết hợp Công an xã và Ban Chỉ huy quân sự xã tổ chức cho hội viên phụ nữ, cùng cán bộ, chiến sĩ công an và lực lượng dân quân tham gia gói, làm bánh Ka Tum, món bánh truyền thống đặc sắc của đồng bào Khmer. Hoạt động không chỉ góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc khi những chiếc bánh Ka Tum được chuẩn bị trang trọng để dâng lên tại Lễ tưởng niệm 64 năm ngày hy sinh của nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Neáng Nghés – người con ưu tú của quê hương Ô Lâm, biểu tượng của tinh thần đoàn kết các dân tộc, hình ảnh người phụ nữ kiên trung, bất khuất trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Từ sáng sớm, không khí tại khu vực tổ chức đã trở nên nhộn nhịp. Các nguyên liệu để gói và làm nhân bánh được chuẩn bị chu đáo như lá thốt nốt, nếp, đậu, dừa. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Neáng Phương và các chị em trong tổ phụ nữ làm bánh Ka Tum. Mặc dù lần đầu tiếp xúc với công việc gói bánh, đặc biệt là khâu làm vỏ bánh đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo. Võ được đan bằng lá thốt nốt, phải đạt chuẩn hình vuông, với phần cuống được thắt nút như bông hoa bung nở, gợi hình ảnh quả lựu chín mọng, thể hiện khát vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Nhưng các chị em phụ nữ, cán bộ chiến sĩ đều hăng hái và tích cực làm việc. Những bàn tay tuy khác nhau về công việc thường ngày nhưng lại hòa chung trong sự khéo léo, tỉ mỉ, tạo nên những chiếc bánh vừa đẹp mắt vừa đậm đà hương vị truyền thống.

Bạn trẻ Chau Danh Minh Trân, Cán bộ chiến sĩ công an xã Ô Lâm chia sẻ: "là chiến sĩ công an xã, tôi có dịp tham gia trải nghiệm làm bánh Ka Tum cùng các chị em Khmer. Đây không chỉ là một hoạt động ý nghĩa mà còn giúp tôi hiểu hơn về đời sống, phong tục và nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer. Ngay từ những phút đầu tham gia, tôi cảm nhận được sự gần gũi, chân thành và tinh thần đoàn kết của các chị em. Các công đoạn làm bánh tuy giản dị nhưng đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và kiên nhẫn. Dưới sự hướng dẫn tận tình, tôi đã trực tiếp tham gia từng bước và cảm thấy rất vui khi tự tay hoàn thành chiếc bánh mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Đây cũng là dịp để lực lượng công an xã tăng cường sự gắn bó, gần dân, hiểu dân, từ đó góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở".

Bánh Ka Tum không chỉ là món bánh quen thuộc trong đời sống của đồng bào Khmer mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc. Bánh Ka Tum là lễ vật không thể thiếu để dâng cúng ông bà, tổ tiên, trong các dịp lễ, tết, đặc biệt là Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay, thể hiện lòng thành kính và ước mong về cuộc sống ấm no, đủ đầy. Do cầu kỳ về vỏ bánh nên trước đây chỉ có Nghệ nhân Neáng Phương biết làm, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ô Lâm đã mở lớp truyền dạy cho các chị em và thành lập tổ hợp tác làm bánh. Tuy nhiên chỉ có 9 chị thành thạo và theo đuổi nghề. 

Do kỳ công trong cách gói, giá cả sản phẩm lại thấp, bánh không để lâu được nên thị trường tiêu thụ ít, một số chị em bỏ nghề, đi ngoài tỉnh lao động, hiện chỉ còn lại Bà Phương và một vài chị em bám trụ với món bánh này.

Bà Neáng Phương, Nghệ nhân làm bánh Ka Tum, ngụ ấp Phước Lộc, xã Ô Lâm cho biết “Lúc trước tổ được 8 người, hiện giờ chỉ còn 5 người. Mỗi ngày tôi làm bán bình quân từ 100 đến 200 cái. Giao cho mối mỗi ngày lời khoảng 200 đến 400 nghìn đồng. Đôi lúc có những khách hàng từ TP.HCM hay Cần Thơ đi du lịch đến Tri Tôn, biết bánh Ka Tum, mua lần đầu làm quà biếu thấy lạ mắt nên đăt lần 2, lần 3, mỗi lần đặt khoảng 400 đến 500 cái. Thỉnh thoảng cũng có các đoàn khách nước ngoài đến tham quan, trải nghiệm,  quay phim chụp hình quảng bá cho bánh Ka Tum”.

Việc tổ chức làm bánh Ka Tum, dịp Tết Quân - Dân, gắn với tết Chol Chnăm Thmây của bà con Khmer, không chỉ để các thế hệ truyền dạy kinh nghiệm, gìn giữ phong tục tập quán tốt đẹp. Góp phần thắt chặt tình quân – dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt

Đặc biệt, việc lựa chọn bánh Ka Tum làm lễ vật dâng lên tại Lễ tưởng niệm nữ Anh hùng Neáng Nghé càng làm nổi bật giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với lòng biết ơn sâu sắc. Những chiếc bánh không chỉ là sản vật quê hương mà còn là tấm lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ. Qua đó, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho cán bộ, hội viên và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Có thể thấy, từ những nguyên liệu giản dị, qua bàn tay cần mẫn của người dân, những chiếc bánh Ka Tum đã trở thành cầu nối giữa truyền thống và hiện tại, giữa quân và dân, giữa quá khứ hào hùng và tương lai phát triển. Đây không chỉ là một hoạt động mang tính phong trào mà còn là nét đẹp văn hóa cần được duy trì, nhân rộng trong đời sống cộng đồng.

Châu Phong