Hiệu quả công tác tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc Khmer

Xã Ô Lâm có đến 65% dân số là đồng bào dân tộc Khmer, xã đang thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chương trình giảm nghèo bền vững và chương trình xây dựng nông thôn mới. Nhằm nâng cao nhận thức, nếp nghĩ trong vùng đồng bào dân tộc về hôn nhân gia đình, hậu quả của tình trang hôn nhân cận huyết thống giữa các anh em cùng dòng họ với nhau, UBND xã tăng cường triển khai thực hiện có hiệu quả Tiểu dự án 2, Dự án 9 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Với 12/18 ấp có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, thời gian qua xã Ô Lâm  đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp truyền thông nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc Khmer. Qua đó, từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ giống nòi và tạo tiền đề để thanh niên dân tộc Khmer phát triển toàn diện.

Công tác tuyên truyền được tổ chức đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đặc thù cộng đồng Khmer. Các buổi nói chuyện chuyên đề, hội nghị lồng ghép tại chùa, trường học; tuyên truyền lưu động; phát thanh song ngữ Kinh – Khmer; phát tờ rơi minh họa trực quan… đã giúp thông điệp truyền thông tiếp cận sâu rộng hơn. Nhóm phụ nữ nòng cốt được thành lập và duy trì hiệu quả, tạo sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng.

Mới đây UBND xã Ô Lâm vừa tổ chức 14 cuộc tuyên truyền cho người dân và học sinh Khmer của 12 ấp và 2 trường THCS trên địa bàn. Mỗi buổi tuyên truyền thu hút từ 50 đến 80 lượ5t người tham dự. Qua các hoạt động tuyên truyền, thanh niên Khmer đã hiểu rõ hơn tác hại của tảo hôn: ảnh hưởng sức khỏe sinh sản, kéo theo nguy cơ nghèo đói, hạn chế cơ hội học tập và việc làm. Việc truyền đạt bằng ngôn ngữ Khmer cùng những ví dụ thực tế giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và thay đổi nhận thức.

Nhiều gia đình trước đây còn có quan niệm kết hôn sớm để “ổn định cuộc sống” thì nay đã hiểu rõ quy định pháp luật về độ tuổi kết hôn và trách nhiệm của cha mẹ trong việc định hướng cho con em.

Ủy ban nhân dân xã, Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Ban quản trị các chùa Khme đều phát huy tốt vai trò trong vận động đồng bào thực hiện đúng quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình. Đặc biệt là  các vị sư sãi, Acha lồng ghép tuyên truyền trong những ngày  bà con khmer đi lễ chùa, góp phần củng cố niềm tin và tạo sức thuyết phục cao với đồng bào.

Hòa thượng Chau Sơn Hy, Phó Ban trự sự giáo hội phật giáo Việt Nam tỉnh AN Giang, trụ trì chùa Sà Lôn cho biết “hàng tháng chùa lồng ghép tuyên truyền chính sách pháp luật của Đảng nhà nước, trong đó có vấn đề tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vào 3 ngày bà con khmer đi lễ chùa. Khi tuyên truyền bằng tiếng Khmer, bà con dễ nghe, dễ hiểu hơn. Nhà chùa luôn đồng hành cùng chính quyền vận động con em không tảo hôn, chăm lo học tập để sau này có nghề nghiệp ổn định.”

Nhờ sự nỗ lực của toàn xã hội, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn vùng dân tộc Khmer giảm đáng kể. Nhiều năm liền không xảy ra trường hợp kết hôn cận huyết thống; số vụ tảo hôn được phát hiện - ngăn chặn kịp thời, không để phát sinh hậu quả. Nhận thức của người dân về quyền trẻ em, bình đẳng giới và pháp luật hôn nhân gia đình được nâng lên rõ rệt.

Nhiều em học sinh qua tuyên truyền cũng thay đổi nhận thức và hiểu hệ lụy của viêc hôn nhân cận huyết thống và tác  hại của tảo hôn. Ngày càng chú trọng học nghề, học văn hóa, tham gia lao động sản xuất; phụ nữ và gia đình chủ động tiếp cận kiến thức sức khỏe sinh sản – kế hoạch hóa gia đình 

Em Neáng Sa Vi,, học sinh lớp 9, trường THCS An Tức, chia sẻ “Trước đây em nghĩ 18 – 19 tuổi cưới chồng là bình thường. Giờ thầy cô, các chú cán bộ giải thích nhiều nên em hiểu cưới sớm dễ khổ, không có việc làm. Em sẽ cố gắng học nghề để sau này tự lo cho mình.”

Còn đối với bà con dân tộc, nhất là các bậc phụ huynh có con em trong độ tuổi thành niên, vị thành niên  cũng thay đổi nhận thức. anh Chau Sóc Khon, ngụ ấp Phước Long, chia sẻ “Ngày xưa cha mẹ thường gả con sớm, nhưng giờ cán bộ tới tuyên truyền, mình thấy đúng. Con nít phải lo học, tới tuổi pháp luật mới cho cưới thì mình theo.”

. Công tác tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống không chỉ ngăn ngừa nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe, chất lượng giống nòi, mà còn gắn với mục tiêu lớn của Chương trình mục tiêu quốc gia: nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững, xây dựng nguồn nhân lực có trình độ.

“Giảm thiểu tảo hôn không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là nhiệm vụ phát triển con người. Nhờ sự phối hợp của hệ thống chính trị và sự đồng thuận của bà con, xã gần như không còn xảy ra hôn nhân cận huyết thống trong nhiều năm qua. Kết quả này không chỉ thể hiện sự chuyển biến nhận thức mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực thanh niên Khmer, tạo điều kiện để địa phương phát triển bền vững”, Bà Neáng Sâm Bô, Phó chủ tịch UBND xã Ô Lâm chia sẻ

Nhờ sự nỗ lực chung của chính quyền và cộng đồng Khmer, địa phương đang từng bước tạo dựng môi trường sống lành mạnh, văn minh; bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống song hành với phát triển kinh tế – xã hội.

Châu Phong